Kolagen typu I, II i III – czym się różnią i który wybrać?

Kolagen kojarzy się głównie z urodą i zdrowymi stawami, ale jego rola w organizmie jest znacznie szersza. Mało kto wie, że pod jedną nazwą kryje się kilkadziesiąt różnych typów tego białka, a trzy z nich odpowiadają za większość jego funkcji. Kolagen typu I, II i III różni się budową, lokalizacją i zadaniami, dlatego wybór odpowiedniego suplementu zależy od tego, na czym najbardziej ci zależy.

Czym jest kolagen i jakie są jego różne typy?

Kolagen to najważniejsze białko strukturalne tkanki łącznej i stanowi około 30% całkowitej masy białka w ludzkim ciele. Buduje skórę, kości, ścięgna, mięśnie i więzadła, a jego cząsteczka opiera się głównie na trzech aminokwasach: glicynie, prolinie i hydroksyprolinie. Do jego prawidłowej syntezy organizm potrzebuje odpowiednich ilości witaminy C, cynku, miedzi i manganu.

W ludzkim ciele zidentyfikowano kilkadziesiąt typów kolagenu, jednak aż 80–90% jego całkowitej ilości stanowią trzy podstawowe rodzaje: typ I, II i III. Każdy z nich pełni odrębną funkcję i występuje w innych tkankach, co ma bezpośrednie znaczenie przy wyborze suplementu. Kolagen dzieli się też na grupę włóknistą, zdolną do samoistnego tworzenia struktur, oraz niewłóknistą, obecną między innymi w błonach podstawnych narządów. Typy I, II i III należą do grupy włóknistej.

Kolagen typu I – podpora dla skóry, kości i ścięgien

Kolagen typu I to najbardziej rozpowszechniony rodzaj tego białka i stanowi ponad 90% całkowitej puli kolagenu w organizmie. Znajduje się niemal wszędzie poza tkanką chrzęstną: buduje skórę właściwą, ścięgna, więzadła, naczynia krwionośne oraz stanowi główny składnik organiczny kości i zębów. Powstaje też w miejscu uszkodzeń tkanek, dlatego wchodzi w skład blizn.

Jego zadaniem jest zapewnienie tkankom odporności na rozciąganie oraz nadanie skórze jędrności i elastyczności. Za jego produkcję odpowiadają geny COL1A1 i COL1A2, a ich mutacje prowadzą do poważnych chorób, takich jak wrodzona łamliwość kości czy zespół Ehlersa-Danlosa. Kolagen typu I to dobry wybór dla osób, które:

• chcą poprawić jędrność i nawilżenie skóry,

• dbają o kondycję kości w profilaktyce osteoporozy,

• wspierają regenerację po urazach ścięgien lub więzadeł.

Źródłem kolagenu typu I jest kolagen rybi, który znajdziesz np. w PURE - hydrolizowany kolagen rybi z naturalną witaminą C - tropikalny ananas.

Kolagen typu II – wsparcie dla stawów i chrząstki

Kolagen typu II koncentruje się niemal wyłącznie na wsparciu układu ruchu. Stanowi około 90% kolagenu obecnego w chrząstce stawowej i pełni tam funkcję amortyzatora, który chroni kości przed ocieraniem i ogranicza tarcie podczas ruchu. Znajduje się również w ciele szklistym oka oraz błonie nerwu wzrokowego.

Ten typ kolagenu kodowany jest przez gen COL2A1, a jego degradacja związana z wiekiem stoi u podstaw choroby zwyrodnieniowej stawów, prowadzącej do bólu i ograniczenia ruchomości. Osoby aktywne fizycznie, sportowcy oraz seniorzy sięgają po ten typ kolagenu najczęściej z myślą o:

• utrzymaniu elastyczności i ruchomości stawów,

• profilaktyce zmian zwyrodnieniowych,

• zmniejszeniu sztywności po wysiłku.

Kolagen typu III – elastyczność tkanek miękkich

Kolagen typu III towarzyszy zwykle typowi I w tych samych strukturach włóknistych, ale odpowiada za elastyczność tkanek, które muszą znosić rozciąganie. Występuje w ścianach tętnic, jelitach, macicy, skórze oraz w narządach wewnętrznych, takich jak wątroba i płuca. To on dominuje w skórze noworodków i odgrywa główną rolę na wczesnym etapie gojenia ran, zanim zostanie zastąpiony bardziej wytrzymałym mechanicznie kolagenem typu I.

Za jego kodowanie odpowiada gen COL3A1, a mutacje w jego obrębie wiążą się z naczyniową postacią zespołu Ehlersa-Danlosa. Kolagen typu III bywa polecany osobom, którym zależy na elastyczności naczyń krwionośnych i sprężystości skóry, zwłaszcza w połączeniu z typem I.

Kolagen typu I, II i III – który wybrać do suplementacji?

Wybór odpowiedniego preparatu zależy przede wszystkim od celu, jaki chcesz osiągnąć. Suplementy różnią się źródłem pochodzenia, a co za tym idzie, przewagą określonego typu kolagenu:

• kolagen rybi dostarcza głównie typu I, jak w preparacie. BEAUTY - hydrolizowany kolagen rybi z 12 aktywnymi składnikami - kiwi limonka i sprawdza się przy pielęgnacji skóry,

• kolagen wołowy i wieprzowy łączy typy I i III, co zapewnia wszechstronne wsparcie dla skóry, kości i naczyń,

• kolagen drobiowy, pozyskiwany z chrząstek, dostarcza przede wszystkim typu II i wspiera stawy.

Osoby, które chcą zadbać zarówno o skórę, jak i stawy, mogą rozważyć preparaty łączone lub rotację suplementów w zależności od aktualnych priorytetów. Efekty suplementacji kolagenem widoczne są zwykle po kilku tygodniach regularnego stosowania, nie po pojedynczej porcji, dlatego systematyczność ma tu większe znaczenie niż wybór jednego konkretnego produktu.

Osobom preferującym rozwiązania roślinne warto podkreślić jedną rzecz: kolagen jest białkiem zwierzęcym i nie ma swojego dokładnego, roślinnego odpowiednika. Na rynku dostępne są jednak mieszanki aminokwasów (glicyny, proliny, lizyny) oraz składników takich jak witamina C, cynk czy krzem, które wspierają naturalną syntezę kolagenu w organizmie, zamiast dostarczać go w gotowej postaci.

Kolagen dopasowany do Twoich indywidualnych potrzeb

Kolagen typu I, II i III to trzy różne odpowiedzi organizmu na trzy różne potrzeby: wytrzymałość, amortyzację i elastyczność. Znajomość tych różnic pozwala świadomie wybrać suplement, zamiast kierować się wyłącznie ceną lub popularnością marki. Zamiast szukać jednego uniwersalnego produktu, lepiej dopasować kolagen do tego, co w danym momencie najbardziej potrzebuje Twój organizm: poprawa zdrowia skóry czy układu ruchu.